Nedir Bu Euro NCAP?

Bir otomobilin broşürünü incelediğinizde ya da tanıtım filmini izlediğinizde değişmeyen tek bir detay olur. Aracın sahip olduğu güvenlik donanımları hakkında bilgi! Bu neredeyse her alanda dikkat edilmesi gereken ve son derece önemli bir detaydır. Otomobil ne kadar güvenliyse müşterinin otomobili kullanırken kendisi ve çevresi için oluşturacağı risk yüzdesi o kadar azalır. Buna ek olarak, otomobilde bulunan güvenlik donanımlarının seviyesi ne kadar yüksekse müşterinin otomobile olan ilgisi de o kadar artar. Yani otomobil daha kolay satılabilir! Fakat otomobiller için güvenlik ölçütleri nasıl belirleniyor? Hangi kurum bu noktada devreye giriyor? Otomotiv sektöründe duyduğunuz o meşhur sözü hatırladınız mı? “Euro NCAP testlerinden beş yıldız ile geçti!”. Türkiye’nin de içinde bulunduğu Avrupa kıtasında bu iş Euro NCAP tarafından yapılıyor. Bu yazıda sizler için Euro NCAP’i detaylı bir şekilde inceledik.

Euro NCAP Nedir?

Euro NCAP, yani bir diğer adıyla Avrupa Yeni Otomobil Değerlendirme Programı (European New Car Assessment Programme) 1997 yılında kuruldu. Kurumun temelde örnek aldığı oluşum modeli, 1979 yılında Birleşik Devletler Ulusal Otoyol Trafik Güvenliği Kurumu tarafından oluşturulan Yeni Otomobil Değerlendirme Programı’ydı. Kuruluşundaki ana amaç; Avrupa’da piyasaya sürülen araçların güvenlik performanslarını ölçerek kullanıcı için herhangi bir risk oluşturup oluşturmadığına karar vermekti. Geçmiş yıllarda yaşanan trafik kazalarındaki ölüm oranlarına bakıldığında oldukça mantıklı bir adım değil mi? Başlangıçta Birleşik Krallık Taşımacılık Departmanı desteği ile kurulmuş olsa da kuruluş Avrupa Birliği üyesi ülkeler olan Almanya, İsveç, Hollanda, İspanya, İtalya, Fransa ve Belçika resmi olarak kurumu desteklemekte. Kurulduğu yıllarda başlattığı testlerle en büyük otomobil üreticilerini bile zorlayan Euro NCAP, otomotiv dünyasına yeni bir düzen getirmiş oldu. Denetleyici bir kurumun varlığı sayesinde markalar otomobilleri üretirken güvenlik önlemlerini ön planda tutmaya başladı. Bu sayede Euro NCAP dolaylı yoldan da olsa üreticileri daha güvenli araçlar üretmeye zorladı. Tüm bu çaba meyvesini verdi de. Yıllar içerisinde otomobil üreticileri testlerden elde ettikleri sonuçlar sayesinde tasarımlarını ve teknolojilerini geliştirerek çok daha iyi performans göstermeye başladı. Trafik kazalarının sayısı her geçen gün artsa da kazalardaki ölüm oranı %55 oranında azaldı. Aynı zamanda, kurumdan önce araçlar üzerinde kullanılan güvenlik ekipman ve yazılım oranı sadece %25 iken tüm bu özellikler artık tüm araçlarda standart hale gelmiş durumda. Bu istatistikler de Euro NCAP’in görevini doğru bir şekilde yerine getirdiğini gösteriyor.

Sistem Nasıl İşliyor?

Kurum test sistemini yıldız temelli bir değerlendirme ölçütüne göre oluşturmuş. Bu sisteme göre performansı beş yıldız üzerinden değerlendirilen araçlar test sonucuna göre sınıflandırılıyor. Teste sadece seri üretim araçların katılmasına izin verilirken konsept veya herhangi farklı türden araç kabul edilmiyor. Buna ek olarak, Euro NCAP test edilecek marka ve model bazında tıpatıp aynı dört adet araç talep ediyor. Her ne kadar zorunlu bir uygulama olmasa da tüm otomobil üreticileri araçlarını gönüllü bir şekilde bu testlere yollayarak değerlendirme talebinde bulunuyor. Fakat bu araçların seçimi üretici firmaya kesinlikle bırakılmıyor. Euro NCAP rastgele bayilerden belirlenen modelde dört adet araç satın alarak bu araçları test için kullanıyor. Kurum herhangi bir üretici firmadan izin almadan da bir araç satın alarak üzerinde test yapabiliyor. Bu araçlar için genelde bir bedel ödenerek araca test yapılıyor. Bu testler Avrupa’da Almanya, Hollanda ve Fransa gibi ülkelerde konumlandırılmış test merkezlerinde gerçekleştiriliyor. Testlerde genelde birçok farklı dinamiği kapsıyor. Ancak en çok bilinenleri;

a.) Önden Çarpma Testi

b.) Yandan Çarpma Testi

c.) ESC (Elektronik Stabilite Kontrolü) Testi

d.) Yandan Direğe Çarpma Testi

e.) Yaya Güvenliği Testi

Bahsettiğimiz detaylara bakıldığında Euro NCAP’in öneminden yeteri kadar bahsettiğimi düşünüyorum. Son yıllarda belirli bir kesim tarafından eleştirilse de kurum otomotiv dünyasında alanının en saygın kuruluşu olarak görülüyor. Bu nedenle bünyesindeki sorunları çözerek çok daha güçlü şekilde yoluna devam edeceğine yönelik görüş çoğunluğa hâkim.